Zalo yêu cầu người dùng “Đồng ý tất cả” hoặc xóa tài khoản: Những góc khuất pháp lý cần làm rõ
Ngay trước thềm Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực (01/01/2026), Zalo đã gây bão dư luận khi buộc hàng triệu người dùng phải chấp nhận các điều khoản dịch vụ mới đầy tranh cãi. Đáng chú ý, việc thiếu lựa chọn phân loại dữ liệu và áp đặt quyền thu thập thông tin nhạy cảm đang đặt ra dấu hỏi lớn về tính tuân thủ pháp luật của “ông lớn” công nghệ này.
1. “Tối hậu thư” 45 ngày: Sự tự nguyện hay ép buộc?
Theo cập nhật mới nhất từ Zalo (thuộc VNG Corporation), người dùng chỉ có một lựa chọn duy nhất: nhấn nút “Đồng ý tất cả” để tiếp tục dịch vụ. Nếu từ chối, tài khoản sẽ bị xóa vĩnh viễn sau 45 ngày.
Dưới góc độ pháp lý, điều này đang vấp phải phản ứng gay gắt. Nhiều chuyên gia cho rằng hành động này đi ngược lại nguyên tắc “đồng ý tự nguyện” và “đồng ý trên cơ sở được thông báo rõ ràng” – những trụ cột quan trọng của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân sắp có hiệu lực. Việc đặt người dùng vào thế “tiến thoái lưỡng nan” (mất liên lạc công việc hoặc mất quyền riêng tư) khiến sự đồng ý trở nên mất đi tính tự chủ.
2. Danh mục dữ liệu thu thập: Có thực sự cần thiết?
Zalo không chỉ dừng lại ở các thông tin cơ bản như số điện thoại, họ tên mà còn mở rộng sang:
- Dữ liệu cá nhân nhạy cảm: Số CMND/CCCD, vị trí địa lý chính xác.
- Dữ liệu hành vi: Nội dung tương tác, hành vi sử dụng ứng dụng.
- Dữ liệu quan hệ: Các mối quan hệ gia đình của người dùng.
Vấn đề pháp lý đặt ra: Theo Nghị định 147/2024/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet, các mạng xã hội chủ yếu sử dụng số điện thoại để xác thực tài khoản. Việc yêu cầu cung cấp ảnh chụp CCCD hoặc các giấy tờ định danh khác khi đã có số điện thoại chính chủ được xem là thu thập dữ liệu “quá mức” cần thiết, tiềm ẩn rủi ro lộ lọt thông tin nghiêm trọng.
3. Chia sẻ dữ liệu trong hệ sinh thái VNG: Ai kiểm soát?
Một điểm đáng lo ngại khác là điều khoản cho phép Zalo chia sẻ, chuyển giao thông tin người dùng cho các công ty con, công ty liên kết trong hệ sinh thái VNG.
Nhiều người dùng đặt câu hỏi: “Tôi chỉ dùng Zalo, tại sao các công ty khác của VNG mà tôi không sử dụng dịch vụ lại có quyền nắm giữ dữ liệu của tôi?”. Việc tự động hóa chia sẻ dữ liệu nội bộ mà không có sự đồng ý riêng biệt cho từng mục đích sử dụng có thể dẫn đến việc khai thác dữ liệu cho quảng cáo mục tiêu hoặc các mục đích thương mại khác mà người dùng không hề mong muốn.
4. Miễn trừ trách nhiệm và quyền “nắm đằng cán”
Dư luận đang phản ứng mạnh với việc Zalo tự cấp quyền kiểm duyệt nội dung và miễn trừ trách nhiệm trong một số trường hợp dữ liệu bị rò rỉ. Trong khi người dùng phải đối mặt với rủi ro bị “lưỡi dao” hướng về phía mình, đơn vị vận hành lại có xu hướng đẩy trách nhiệm sang phía khách hàng thông qua các điều khoản cài cắm tinh vi.
5. Lời khuyên từ chuyên gia
Để Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đi vào thực tiễn một cách hiệu quả, ông Nguyễn Phú Dũng – Tổng giám đốc Công ty Pila – nhấn mạnh rằng người dân cần được cung cấp các công cụ quản trị để:
- Mã hóa và lưu giữ thông tin trên thiết bị cá nhân.
- Chỉ chia sẻ những dữ liệu thực sự cần thiết trong từng ngữ cảnh.
- Chuyển dịch từ tư duy “thu thập tối đa” sang “quản trị có trách nhiệm”.
Kết luận: Dù Zalo khẳng định đây là hoạt động cập nhật định kỳ để tuân thủ pháp luật, nhưng cách thức thực hiện “áp đặt” đang làm xói mòn niềm tin của người dùng. Trước khi nhấn nút “Đồng ý”, người dùng cần cân nhắc kỹ các quyền lợi bị ảnh hưởng và chờ đợi những giải trình cụ thể hơn từ phía cơ quan chức năng và đơn vị chủ quản VNG.
CÔNG TY LUẬT TNHH MTV PHÁP AN 📌: 1/9 Mậu Thân, P .Ninh Kiều, TP Cần Thơ
📞 : 02923 734 995
📧 : luatphapan@gmail.com
🌐 : luatphapan.com
Zalo :0839 678 006
